แผลเล็ก...อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก

แผลเล็ก...อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก

แผลเล็ก...อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก

โดย พญ. ฐิตาภรณ์ วรรณประเสริฐ
กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังเด็ก

วิธีการป้องกันอุบัติเหตุเบื้องต้น

วัยเด็กเป็นวัยที่มีพัฒนาการสูง เด็กๆ จะเรียนรู้สิ่งต่างๆ อย่างรวดเร็วจึงเป็นวัยที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย เช่น หกล้มมีแผลถลอก ถูกของมีคม บาดแผลฉีกขาด บาดแผลจากการถูกของร้อน หรือน้ำร้อนลวก การป้องกันอุบัติเหตุเบื้องต้น โดยเฉพาะจากของมีคม ควรระมัดระวังในการใช้ จัดเก็บของมีคม มีด กรรไกร และข้าวของเครื่องใช้ที่อาจเกิดอันตรายให้พ้นมือเด็ก โดยเฉพาะเด็กเล็กที่มีนิสัยอยากรู้อยากเห็น และชอบเลียนแบบ อาจนำมาใช้โดยไม่ทราบถึงอันตราย รวมทั้งควรจัดบ้านให้ปลอดภัย ไม่แนะนำให้วางภาชนะที่มีของร้อน เช่น กระติกน้ำ ถ้วยกาแฟ ขวดนมใส่น้ำร้อนไว้ใกล้มือเด็ก ไม่ควรถือของร้อนขณะอุ้มลูก

น้ำอุ่นที่ผสมให้ลูกอาบ ควรใช้หลังมือสัมผัสน้ำก่อนทุกครั้ง หลังใช้ห้องน้ำแนะนำให้เช็ดพื้นให้แห้ง ควรมีประตูกั้นทางขึ้นลงบันได ไม่ควรปล่อยให้เด็กๆ อยู่กันตามลำพัง และไม่ควรทิ้งเด็กเล็กไว้กับสัตว์

ในเด็กโตพ่อแม่ควรสอนถึงวิธีการจับ และใช้ของมีคมอย่างปลอดภัย หลังใช้ควรเก็บให้เรียบร้อยทุกครั้ง และสอนให้เด็กๆ ระมัดระวังตัวเองเพื่อป้องกันอุบัติเหตุ เช่น นำของมีคมมาเล่น ไม่ควรวิ่งเล่นขณะรับประทานอาหาร เพราะหากเด็กๆ หกล้ม ส้อมปลายแหลมหรือไม้จิ้มอาจทำให้เกิดบาดแผล ไม่ควรเอานิ้วแหย่ไปที่ปลั๊กไฟเพราะจะทำให้ไฟดูด

การเกิดอุบัติเหตุจากของมีคม น้ำร้อนลวก หรือแม้แต่การหกล้มมีแผลถลอกขึ้นตามผิวหนัง ถึงแม้จะเป็นเพียงบาดแผลเล็กน้อย ก็ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ เพราะการเกิดบาดแผล แล้วไม่ได้รับการดูแลรักษาเบื้องต้นที่ถูกวิธี ก็อาจทำให้มีเชื้อโรค แบคทีเรียเข้าไปในบาดแผลทำให้เกิดการอักเสบ เป็นหนองติดเชื้อลุกลามใหญ่โตขึ้นได้ ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นแค่บาดแผลเล็กๆ ก็ต้องได้รับการดูแลเบื้องต้นทันที

วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น เมื่อลูกมีบาดแผล

  • บาดแผลขนาดเล็กทุกชนิด ทั้งแผลจากการข่วน แผลถลอก แผลโดนความร้อน ให้ทำความสะอาดบาดแผล ด้วยน้ำสบู่อ่อนๆ หรือน้ำเกลือ หากแผลมีการอักเสบติดเชื้อ ควรทำแผลเช้า-เย็น และทายาฆ่าเชื้อพร้อมสมานแผล หากบาดแผลมีบริเวณกว้าง ควรไปพบแพทย์
  • แผลทุกชนิด มีโอกาสที่จะแผลเป็นนูน มีหลายวิธีในการช่วยลดการเกิดแผลเป็นนูน เช่น การฉีดยา เลเซอร์ การฉายรังสี แปะซิลิโคนเจล การทายาเพื่อช่วยเร่งการสมานแผล หลังแผลหายแล้วควรหลีกเลี่ยงแสงแดด ทาครีมเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นต่อไปอีกสักระยะ
  • หากลูกถูกน้ำร้อนลวก นำลูกออกจากบริเวณที่เกิดเหตุ หากเสื้อผ้าเปียก ควรถอดชุดที่เปียกน้ำออกเพื่อไม่ให้ความร้อนสัมผัสกับผิวเป็นเวลานาน ล้างทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสะอาดที่อุณหภูมิห้อง หากเป็นแผลบริเวณกว้างใช้ผ้าสะอาดหรือผ้าก๊อซปิดแผลและไปพบแพทย์ หากเกิดแผลเพียงเล็กน้อย สามารถใช้ยาฆ่าเชื้อพร้อมสมานแผลทาได้ โดยอาจปิดแผลไว้ตอนกลางวันเพื่อไม่ให้สัมผัสกับเชื้อโรคหรือโดนกระแทก และเปิดแผลตอนกลางคืนเพื่อระบายอากาศไม่ให้แผลอับชื้น

บางครั้งหลังเกิดอุบัติเหตุเด็กๆ ไม่กล้าบอกคุณพ่อคุณแม่ เพราะกลัวถูกดุ ทำให้การดูแลแผลล่าช้า อาจทำให้แผลติดเชื้อ หรือเกิดรอยดำ แผลเป็น คุณพ่อคุณแม่ควรคอยสังเกตผิวลูก และพฤติกรรมของลูกอยู่เสมอ เมื่อเจอความผิดปกติจะได้ดูแลได้ทันที

เมื่อแผลติดเชื้อ

วิธีสังเกตอาการแผลติดเชื้อ

แผลเล็กๆ ไม่ว่าจะเกิดจากการถูกข่วน หรือหกล้มมีแผลถลอก ถ้าดูแลทำความสะอาดบาดแผลเบื้องต้นไม่ดีพอก็อาจทำให้แผลมีการติดเชื้อขึ้นมาได้ มีวิธีสังเกตอาการแผลติดเชื้อ ดังนี้…

  1. ตรงบริเวณที่เกิดบาดแผลจะมีลักษณะเปื่อย มีน้ำเหลือง มีหนอง หรือดูแย่ลงกว่าเดิม
  2. แผลมีอาการปวด บวม แดง ร้อน
  3. อาจมีอาการไข้ต่ำๆ

วิธีดูแลรักษาแผลติดเชื้อ

หากแผลมีอาการติดเชื้อ สิ่งสำคัญคือต้องได้รับการดูแลรักษาบาดแผลอย่างถูกต้อง และทันที เด็กๆ ควรบอกคุณพ่อคุณแม่หรือคุณครูทันที ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นาน

ขั้นตอนการทำความสะอาดแผล

  1. ทำความสะอาดแผลด้วยน้ำเกลือสำหรับล้างแผลจนสะอาด
  2. ทำความสะอาดแผลวันละ 1-2 ครั้ง
  3. ปิดแผลด้วยผ้าก๊อซ และไปพบแพทย์
  4. ในบางบาดแผล อาจต้องพิจารณาให้ทายาฆ่าเชื้อหรือรับประทานยาปฏิชีวนะ
  5. ไม่ควรให้แผลโดนน้ำจนกว่าจะแห้ง และหายสนิท

อาการต้องสงสัยว่ากระดูกหัก !!

อีกกรณีของการบาดเจ็บที่ อยากฝากให้พ่อแม่ได้สังเกตถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับเด็กๆ ก็คือการวิ่งเล่นหกล้ม หรือไปเล่นสนุกปีนป่ายจนพลาดตกลงมาแล้วได้รับบาดเจ็บกระดูกบริเวณ แขน ขาหัก ฯลฯ วิธีสังเกตความผิดปกติก็คือ…

  1. จะมีอาการบวมตรงบริเวณที่สงสัยว่ากระดูกหัก
  2. จะรู้สึกปวดตรงบริเวณที่สงสัยว่ากระดูกหัก
  3. แขน ขาที่หักจะมีลักษณะผิดรูปไปจากเดิม
  4. ไม่สามารถขยับ หรืองอแขน ขาได้

วิธีดูแลเบื้องต้นเมื่อกระดูกหัก

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นในกรณีที่กระดูกหักเป็นเรื่องสำคัญมาก แต่ทั้งนี้จะต้องทำอย่างถูกวิธีเพื่อลดอาการบาดเจ็บ หลังจากปฐมพยาบาลแล้วให้รีบพาส่งโรงพยาบาลทันที

กรณีที่กระดูกแขน ขาหัก

  1. อย่าพยายามดึงหรือจัดกระดูกให้เข้าที่ด้วยตัวเอง
  2. หาวัสดุมาช่วยพยุงหรือประคองแขนหรือขาบริเวณที่บาดเจ็บ หรือหาวัสดุมาช่วยดามเป็นเผือกชั่วคราว เช่น กระดาษแข็งหนาๆ โดยวัสดุที่ใช้ต้องยาวพอ
  3. ประคบด้วยความเย็น
  4. เคลื่อนย้ายผู้ป่วยออกจากสถานที่ที่ไม่ปลอดภัย โดยเคลื่อนย้ายอย่างถูกวิธี เมื่อปฐมพยาบาลเบื้องต้นแล้วควรรีบพาส่งโรงพยาบาลในทันที

การเลี้ยงลูกวัยเล็กๆ ในปัจจุบันไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะนอกจากจะดูแลให้ลูกมีสุขภาพดี แข็งแรง อีกเรื่องที่ไม่ควรมองข้ามก็คือ ความปลอดภัยของลูก